Hamarkadetan zehar, Euskal Herria bere industriaren sendotasunagatik izan da ezaguna. Orain, manufaktura tradizio hori, berrikuntza-motor boteretsu bihurtzen ari da, munduko teknologia-konpainia handienetako batzuen interesa erakartzeko gai dena. Adimen artifizialari, erdieroaleei edo sare elektriko adimendunei lotutako nazioarteko proiektuetan euskal enpresek duten gero eta protagonismo handiagoak erakusten du Euskal Herriak, industria fabrikatzeaz gain, teknologia estrategikoa ere esportatzeko gai dela.
Adibiderik berriena Elon Musken eskutik dator. Hainbat informazioren arabera, hainbat euskal enpresa hornidurak negoziatzen ari dira Muskek Texasen garatzen dituen megaproiektu teknologiko batzuetarako; horrek argi uzten du nazioartean gero eta handiagoa dela Euskal Herrian sortutako industria-ezagutzaren onespena.
Euskal teknologia adimen artifizialaren lasterketa berrirako
Musken konpainien interesa ez da kasualitatea. Ameriketako Estatu Batuen eta Txinaren arteko merkataritza-tentsioak eta bi herrialdeen arteko enpresa-harremanei ezarritako muga-baldintzek ezinbestez bultzatzen dituzte AEBetako teknologia-enpresa handiak merkatu aliatuetan hornitzaile fidagarri berriak bilatzera. Testuinguru horretan, hainbat euskal enpresak bazkide estrategiko gisa kokatzea lortu dute. Hala, Arteche, Ingeteam, Ormazabal eta ZIV konpainiek, ekipamendu industrialen gaineko sare elektriko adimendunak blindatu, monitorizatu eta babesteko teknologia eskainiko lukete.
Euskal Herriak munduko industria-proiektu handienek eskatzen dituzten kalitate- eta segurtasun-estandarrak dituzten osagaiak, software, energia eta soluzio teknologikoak eskaintzeko gai den enpresa-ekosistema du
Haien eginkizuna bereziki garrantzitsua izango da. Izan ere, soluzio horiek azpiegitura kritikoen energia-hornidura eta zibersegurtasuna bermatzea ahalbidetzen dute. Bi elementu horiek ezinbestekoak dira txip-fabrika handien edo adimen artifizialeko zentroen funtzionamendurako, horien argindar-kontsumoa eta fidagarritasun-beharrak gero eta handiagoak baitira, eta badakigu Elon Musk fabrika horiek eraikitzen ari dela Texasen (AEB).
Kontratu horiek izan dezaketen eragin ekonomikoaz harago, Musken apustuak balio handiko mezua helarazten dio euskal industriari. Euskal Herriak munduko industria-proiektu handienek eskatzen dituzten kalitate- eta segurtasun-estandarrak dituzten osagaiak, software, energia eta soluzio teknologikoak eskaintzeko gai den enpresa-ekosistema du.
Euskal ekosistema teknologikoa
Musken kasua ez da salbuespen isolatu bat. Beste multinazional batzuek ere lehen mailako bazkide teknologikoren bat aurkitu dute Euskal Herrian. Microsoftek, esaterako, harreman estua du duela urte askotatik euskal ekosistemarekin. Euskaltelek aliantza estrategiko bat sinatu zuen konpainiarekin Office 365 eta Azure bezalako cloud zerbitzuak enpresa eta erakundeen artean komertzializatzeko; Neiker teknologia zentroak garatutako ekimenek, berriz, Microsoften AI for Earth programaren babesa jaso dute.
Datuek bilakaera ulertzen laguntzen dute. Gaur egun, euskal ekosistema teknologikoak 700 enpresa baino gehiago eta 900 start-up inguru biltzen ditu, 6.000 lanpostu baino gehiago eta 350 milioi euro inguruko fakturazioa sortuta. Horri berrikuntzaren aldeko erakundeen apustu sendoa gehitu behar zaio. Basque Tek Ventures programak bederatzi teknologia-enpresa berri sortzea bultzatu zuen. Horrez gain, ikerketa-zentroak, BICak (Enpresa eta Berrikuntza Zentroak) eta inbertsio-agenteak ditugu teknologia berriak merkatura lehenago irits daitezen laguntzeko.
Europako Batzordearen Regional Innovation Scoreboard 2025 txostenak, Euskal Herria Strong Innovator (berritzaile sendoa) eskualde gisa kokatzen du
Nazioarteko onarpena Europatik ere badator. Europako Batzordearen Regional Innovation Scoreboard 2025 txostenak, Euskal Herria Strong Innovator (berritzaile sendoa) eskualde gisa kokatzen du, EBko batez bestekoaren %108,1eko berrikuntza-errendimenduarekin. Kokapen horrek berresten du gure herrialdea I+G+b-ko Europako gune nagusietako bat dela.
Oinarri industrial indartsu baten, ikerketan egindako inbertsio handiaren eta erreferentziako unibertsitate zein teknologia-zentroen konbinazioak, oso espezializatua dagoen enpresa-sarearekin batera, eragiten ari da Euskal Herria gero eta eragile garrantzitsuagoa bihurtzea nazioarteko mapa teknologikoan.
Elon Musk edo Microsoft bezalako enpresek Euskal Herriari begiratzeak, aliantzak garatzeko zein teknologia txertatzeko, negozio-aukera bat baino askoz gehiago suposatzen du. Duela urte batzuk hasitako eta fruitu nabariak ematen ari den eraldaketa baten isla da. Eskualde industrial hutsa izateari uzten ari gara, adimen artifiziala, energia edo erdieroaleak bezalako funtsezko sektoreetan teknologia estrategikoaren hornitzaile bihurtzeko. Subiranotasun teknologikoak eta hornidura-segurtasunak gero eta balio handiagoa duten nazioarteko egoera honetan, euskal enpresek garatutako ezagutza finkatzen ari da aktiborik lehiakorrenetako bat bezala.