Arriatzu Barazkiak, laugarren belaunaldiaren eskuetan

Barazkiak ekoiztea ogibide bat ere bada, eta azken urteetan, horretara dedikatzen dira Arriatzu Baserrian. Familia giroko negozioa da, Hernanin (Gipuzkoa) sortua, baserrian bertan. 1936. urtean hasi ziren Arriatzuko barazkiak merkatu batean saltzen. Etxe inguruan zituzten barazkiak eta haiek landutako, zaindutako, jasotako eta prestatutakoak, egunero, Hernaniko Zapa kalean zuten dendara eramaten zituzten. Azken horrek 2024. urtean itxi zituen ateak, baina Ane Zeberiok, Arriatzu Baserriko laugarren belaunaldiak, jarraitzea erabaki zuen, ekoizpena murriztuz eta beste alternatiba batzuk bilatuz.

Garaian garaiko produktuak hazten ditu Zeberiok, eta guztiek ezaugarri berdina dute: kalitatea. Izan ere, Arriatzuko betiko balio bat izan da atzetik dagoen guztia erakustea: lurraren, animalien eta naturaren balioa. “Azkenean, nik jan nahi dudana besteei eskaintzea oso aberasgarria da. Hori da indarra eman eta gehien betetzen nauen alderdia”, esan du gazteak. Izan ere, zailtasunak ere agerikoak dira, baina aurrera egitea erabaki du.

Euren helburu nagusietako bat da lehen sektorea kontsumitzaileengana ahalik eta gehien gerturatzea da, eta haiei azaltzea beren produktuak nola ekoizten diren. “Gaur egun, bi linea ditugu: baratza eta bertako esnearekin egindako gaztak”, adierazi du Zeberiok.

Proiektua garai berrietara egokitzeko lanean polilaborantza ari da lantzen Arriatzukoa, espezie berriak txertatuta, jarduera dibertsifikatuta eta produktua kontsumo-modu berrietara egokituta. Horregatik hautatu dute, hain zuzen ere, Auspoa Ekoizle Gazteaken baitan. Basque Culinary Centerrek eta Gipuzkoako Foru Aldundiak abiatuta, ekoizle gazteei bultzada eman, lagundu eta ikusgarritasuna ematea bilatzen du.

Lehen sektorearen egoera

Euskal Autonomia Erkidegoan, lehen sektoreak ez du industriak edo zerbitzuek izan dezaketen pisua ekonomian, baina garrantzia handia du gizartean, kulturan eta lurraldean. Nekazaritza eta abeltzaintza bereziki lotuta daude landa eremuekin, non ekoizle txikiek batez ere familia-ustiategiekin lan egiten duten. Dena den, sektoreak hainbat zailtasunei egin behar die aurre, hala nola ekoizpen kostuen igoerari, klima aldaketak eragindako ziurgabetasunari eta ekoizleei beren jardueratik bizitzeko aukera emango dieten prezioak bermatzeko beharrari. Gainera, orografiaren eta euskal lurraldearen ezaugarrien ondorioz, ustiategi asko txikiak dira, eta horrek zaildu egin dezake haien lehiakortasuna.

Etorkizunerako erronka nagusietako da belaunaldi berriek nekazaritza eta abeltzaintza jarduerarekin jarraitzea. Ekoizleen zahartzeak eta belaunaldien arteko ordezkapenik ezak arriskuan jartzen dute ustiategi batzuen jarraipena eta, horrekin batera, paisaiak eta landa-eremuak mantentzea. Zailtasun horiek gorabehera, lurraldeak baditu tokiko eta kalitateko ekoizpenarekin, sasoiko produktuekin eta zuzeneko salmentarekin lotutako aukerak. Eredu horien alde egiteak ekoizleen errentagarritasuna hobetzen lagun dezake, eta, aldi berean, lurraldea mantentzen eta landa-komunitateak bizirik mantentzen laguntzen duen sektorea indartzen.

Ane Zeberio: “Sektorearen egoera ez da erraza, marjinak oso estuak dira, eta langile bat hartzeko ere ez dago erraztasunik”

“Sektorearen egoera ez da erraza, marjinak oso estuak dira, eta langile bat hartzeko ere ez dago erraztasunik. Azkenean, horrek gehiago ekoiztera bultzatzen zaitu. Bestela, zure soldatatik kendu behar da”, gehitu du Zeberiok.

Garaian garaiko produktuak ekoizten ditu Zeberiok | Argazkia: utzita

Jendearen ohiturak

Euskal Herrian tokiko eta sasoiko produktuak kontsumitzeko ohitura nahiko errotua dago. Azokek garrantzia izaten jarraitzen dute, zeinetan ohikoa den inguruko nekazari eta abeltzainen produktuak aurkitzea. Elikagaiak kalitatea eta hurbiltasuna baloratzen duen kultura gastronomiko baten parte dira.

Hala ere, 0 kilometroko produktuen kontsumoa ez da berdina biztanle guztientzat. Elikagaien jatorria ezagutzeko eta tokiko ekoizleei laguntzeko gero eta interes handiagoa dagoen arren, supermerkatu handien prezioek eta bertan erosteak eskaintzen duen erosotasunak eragin handia dute oraindik kontsumitzaileen erabakietan.

Ane Zeberio: “Bizitzak ere gorabehera handiak ditu, baina asko gustatzen zaidan sektore bat da"

Horrek ez du esan nahi tokiko merkatuen eta denda txikien aldeko apustua egiten duenik ez dagoenik. Arriatzu Barazkiaken bezero ere badira, salmenta zuzena izan baitute eurak ere. “Bizitzak ere gorabehera handiak ditu, baina asko gustatzen zaidan sektore bat da; bertako bizimodua oso desberdina da, eta erronka bat da guztiari oreka bat bilatzea, eta ahal den modu duin batean bizitzea”, esan du Zeberiok.

Momentuz, Hernanin eta inguruko herrietan egiten du lan. Oso eremu txikietan, beraz. Eta hori da, printzipioz, helburua: inguruko bezeroak mantentzea.