Gipuzkoa Espainiako Estatuko lurralde aurreratuenen artean ageri da inpaktuzko ekintzailetzarako baldintzak neurtzen dituen Inpaktuzko Ekintzailetzaren Ekosistemen Indizea txostenaren bigarren edizioan. Impact Hub Donostiak eta Impact Hub Madrilek sustatutako lanak seigarren postuan kokatu du lurraldea sailkapen orokorrean. Geruzaka begiratuta, hirugarren da osasun ekonomikoan, bosgarren osasun sozialean eta hamahirugarren osasun ekologikoan. Datuak onak dira, baina rankingak ez du kontakizuna ixten; ireki egiten du.
Indizearen helburua ez da lurraldeak zerrenda batean ordenatzea soilik. Begirada zabalagoa proposatzen du: ekintzailetzak eragin ekonomikoa ez ezik, soziala eta ekologikoa ere izateko zer baldintza sortzen diren aztertzea. Egungo erronkek erakusten dute ez dela nahikoa “sistemaren barruan” berritzea; sistema bera berritzeko gaitasuna ere behar dela. Hortik dator galdera nagusia: Gipuzkoak baditu industria, ezagutza, erakunde-sarea eta lankidetzarako kultura, baina gaitasun horiek guztiak norabide berean jartzen ari al dira?
Nerea Gonzalez Roncal Impact Hub Donostiako proiektu eta ekoberrikuntza arduradunaren ustez, Gipuzkoaren irakurketa ezin da sailkapen hutsera mugatu. “Garrantzitsuena ez da rankingean duen postua; postu horrek lurraldeari buruz zer esaten digun baizik”, azaldu du. Haren arabera, postu horrek oinarri sendo bat erakusten du: “Gipuzkoak inpaktuzko ekintzailetzarako ekosistema sendoa” du, eta etorkizuneko erronkei aurre egiteko baldintza garrantzitsuak baditu.
Sendotasun hori ez dator elementu bakar batetik. Gipuzkoak industria-sare sendoa du; unibertsitateek eta zentro teknologikoek ezagutza sortzeko eta transferitzeko gaitasuna ematen diote; kooperatibismoak eta gizarte-ekonomiak pisu historikoa dute; eta administrazio publikoen, enpresen eta gizarte-eragileen artean urteetan eraikitako harreman-sarea dago. Baina Gonzalezek ez du fokua pieza bakoitzean jartzen, piezen arteko loturan baizik. Haren hitzetan, Gipuzkoaren indarra ez dago “industria onean edo ezagutza-maila handian bakarrik”; “eragile desberdinek elkarrekin lan egiteko duten gaitasunean” dago.
Nerea Gonzalez (Impact Hub Donostia): “Gipuzkoak inpaktuzko ekintzailetzarako ekosistema sendoa du”
Lotura horrek azaltzen du Gipuzkoaren kokapen ona osasun ekonomikoan eta sozialean. Ekosistema sendo bat ez da arlo batean bikain dabilen lurraldea soilik; bere gaitasunak elkarri lotzeko gai dena da. Horregatik, Gonzalezek ez du ekiteko kultura start-up kopuruarekin bakarrik lotzen: “Ekimen berriak sortzeko, aliantzak egiteko eta erronka handiei elkarrekin erantzuteko dagoen jarreraz ari naiz”. Ekintzailetza, ikuspegi horretatik, gaitasun kolektiboaren adierazle ere bada.
Irakurketa horrek, ordea, ez du tentsio nagusia ezkutatzen. Gipuzkoa hamahirugarren da osasun ekologikoan. Ez da emaitza txarra, baina beste bi geruzekin alderatuta apalagoa da. Lehen begiratuan, horrek arrakala ekologiko bat iradoki dezake; Gonzalezek, ordea, argi du: “Postuari baino, datuei eta adierazleei erreparatzea proposatzen du indizeak”. Datu horiek aztertuta, haren ustez, “Gipuzkoak ez du arrakala ekologiko nabarmen bat”, ingurumenarekin lotutako adierazle gehienetan batez bestekoaren gainetik baitago.
Ñabardura horrek ez du esan nahi egiteko ezer ez dagoenik. Hobekuntzarako tartea batez ere ongizatearekin eta zaintzekin lotutako ingurumen-baldintzetan agertzen da: airearen, uraren eta lurzoruaren babesean, zaratan, hondakin-uren tratamenduan edo ingurumenak osasunean duen eraginean. “Ez gara osasun-zerbitzuez ari; pertsonen ongizatean eragina duten ingurumen-baldintzez ari gara”, zehaztu du Gonzalezek. Hor dago irakurketa zorrotza: ingurumenaren auzia ez da ekonomiaren kanpoaldean dagoen gai bat, lurraldearen ongizatearen, lehiakortasunaren eta etorkizuneko bideragarritasunaren parte baizik.
“Ez gara osasun-zerbitzuez ari; pertsonen ongizatean eragina duten ingurumen-baldintzez ari gara”
Inpaktuaz hitz egitean, Gonzalezek ez du helmugara iritsitako lurralde baten erretratua egiten. Gipuzkoak ekintzailetza-ekosistema heldua duela uste du, eta inpaktua sortzeko baldintza asko badituela; baina horrek ez du esan nahi lana eginda dagoenik. “Ez dago heldua den eta lana eginda daukan lurralderik. Eta Gipuzkoa ere ez da”, ohartarazi du. Haren ustez, hurrengo jauzia ez da inpaktuzko proiektu gehiago sortzea bakarrik; “inpaktua enpresen, administrazioen, unibertsitateen eta gizarte-eragileen eguneroko erabakietan gero eta presenteago egotea” baizik.
Ikuspegi horretatik ulertu behar dira Gipuzkoan agertzen ari diren zenbait mugimendu. Ekonomia zirkularraren inguruko lanek, energia-komunitateek, tokiko ekoizpenek edo elikadura jasangarriaren inguruko ekimenek erakusten dute ekintzailetza ez dela produktu edo zerbitzu berriak sortzea soilik: eragile ezberdinak erronka partekatuen inguruan biltzen direnean, lurraldea antolatzeko beste modu bat ere izan daiteke.
Hurrengo erronka politiko eta soziala elkarrizketa zabaltzea da. Enpresak, erakundeak, unibertsitateak eta zentro teknologikoak mahai berean ikustea indargune argia da. Baina, Gonzalezen arabera, ez da nahikoa. “Herritarrek, tokiko komunitateek, gazteek eta ekiten ari diren pertsonek ere ahots handiagoa izan behar dute”. Bestela, ekosistema sendoa izango da, bai, baina betiko eragileen artean eraikitakoa.
Hiru urte barru indizea berriro egingo balitz, arrakasta ez litzateke soilik Gipuzkoak sailkapenean gora egitea izango. Benetako galdera beste bat izango litzateke: lurraldeak benetan aurrera egin al du? Gonzalezen ustez, hor dago gakoa. Ingurumena ez da ekonomiaren kanpoaldean dagoen auzi bat; lurraldearen osasunarekin, ongizatearekin eta etorkizuneko aukerekin lotuta dago. Haren hitzetan, “ingurugiroa zaintzea ez da ingurumenaren alde egitea bakarrik; geure burua, gure lurraldea eta gure etorkizuna zaintzea ere bada”.
Gipuzkoa, beraz, ondo kokatuta dago inpaktuzko ekintzailetzaren mapan. Baina rankingak ez du partida amaitzen; hasi egiten du. Orain ikusteko dago lurraldearen industria, ezagutza eta lankidetzarako kultura eraldaketa sozial eta ekologiko sakonago baten zerbitzura jartzeko gai izango ote diren. Hor jokatuko da hurrengo jauzia.
Gehitu EnpresaBIDEA Google-ren iturri hobetsi gisa doan
Egon zaitez azken berriekin informatuta