Emakumeon malgutasuna, enpresaren etorkizuna

Astero, gutxienez bi indar handik eragiten diote EAEko enpresa-ehunari, zehaztasun deseroso batekin egin ere: AAren bizkortzeak eta Trumpen erabakiek —muga-zergak, tentsio geopolitikoa, ziurgabetasun globala—. Enpresek ezin dituzte alde batera utzi, eta denek erantzun behar dute.

Nola erantzun, ordea?

Euskal enpresak aldaketa handiak egiten ari dira eta gehiago egin beharko dituzte. Baina tranparik ohikoena zer eta nola nahastea da. Zer teknologia erabiltzen dut? Zer AA tresna inplementatu? Zer politika berri ezarri? Galdera legitimoak dira, jakina, baina galdera zailena beste bat da: nire erakundean nor dago prest erabaki horiek hartzeko? Eta nola daude antolatuta aldaketak bizkor egiteko?

Hiru ahots oso ezberdinek ondorio bera atera dute azkenaldian, eta ia aldi berean:

Ana Botín Europako banku handieneko presidenteak CYD 2025 txostenaren aurkezpenean adierazi zuenez, AA onartzea, batez ere, aldaketa kulturala da. Eta zailena hori dela deritzo.

Enrique Dansek —Espainiako analista digital irakurriena— martxoan aipatutakoaren arabera, galdera ez da soilik nola eragiten dion AAk enpleguari, baizik eta nola eragiten dion enpresaren arkitekturari berari.

Eta Gipuzkoako 14 zuzendari eta enpresari bildu zituen Aspegi Sarituen Ahotsa foroak zera ondorioztatu zuen: teknologia baino, kultura dela egun enpresen erronka. Hots, prozesuak, pentsamoldea eta lidergoa eraldatzean datza benetako konplexutasuna.

Hiru ikuspegi erabat desberdin. Diagnostiko bera: aldaketa kulturala da. Eta kultura liderrak diren pertsonek eraikitzen dute. Historiak eta sektoreek eragina badute ere, lidergo estiloak markatzen du aldea.

Ziurgabetasuna eta disrupzio teknologikoa besarkatzeko gai diren liderrak eskatzen ditu aro berri honek. Aurreko belaunaldiek ezagutu ez duten abiaduran aldaketa besarkatzea eskatzen duen garaiak.

Eta hori, nola lortzen da? Gehiago entzuten, gehiago parte hartzen, gehiago laguntzen. Erabakiak hartzeko orduan ordezkaritza handiagoa izaten. Ezagutza eta informazioa partekatzen. Kontrako jarrerei beldurrik ez dieten liderrekin, balioa desberdinetik sortzen dakiten haiekin.

Aspegi Sarituen Ahotsa foroan egiaztatu ahal izan nuena hauxe da: ziurgabetasunaz, AAz edota eraldaketaz hitz egin genuen, noski; eta, guztiaren gainetik, aldaketa onartzeko determinazioa eta gaitasun berriak integratzeko jarrera ikusi nituen, edozein liderrek bere enpresak errealitate berriari aurre egin diezaion eman behar duen lehen urrats handi gisa.

Enpresetan, ohikoan, ez dut hain irmo ikusten aldaketarako irekitasun hori, eta horrek berresten dit inoiz baino beharrezkoagoa dela emakumeen lidergoaren ezaugarri den malgutasuna.

Teknologiak bizkortzen jarraituko du. Geopolitikak aurreikusi ezina izaten jarraituko du. Aukeratu dezakegun gauza bakarra da zein lidergo motarekin egingo diegun aurre. Euskal enpresek bi urteko leihoa dute trantsizioa egiteko, malgutasun eta pentsamendu kritiko gehiago integratzeko, erabakiak hartzerakoan emakume gehiago batzeko.

Hautu horrek erabakiko du —gaur, ez bihar— zein euskal enpresak jarraituko duten 2030ean protagonista izaten, eta zeintzuk geratuko diren jokoz kanpo.