Kirol (profesionala) egitearen kalteak (eta onurak)

Arimak beste gauza batzuei buruz idaztea eskatzen dit. Izan ere, Ekialde Hurbilean gertatzen ari dena ezin dut burutik kendu. Merezi al du gauza xumeei buruz idazten jarraitzeak? Zuzenbideari buruzko gure arazotxoak hutsalak baitira Palestinan, Libanon, Iranen.... ematen diren gertakariekin alboratuta. Erraiek eskatzen didatena argitaratuko banu, zuzenbide penalean adituak direnen laguntza beharko nuke ziurrenik.

Baina ”ikuskizunak jarraitu behar duenez”, hitz egin dezagun futbolari buruz. Bai, lagunok, panem et circenses, munduko arazo guztiak ahazteko narkotikorik onena.

Izan ere, Euskadiko Auzitegi Nagusiak ateratako epai batean berretsi egin du 33 urtetako futbolari profesional baten ezintasun osoko egoera, pentsioa onartuz.

Kasua: futbolari profesional batek hainbat klubetan garatu du bere ibilbidea 33 urterekin erretiratu arte, medikuak gomendatuta, endekapenezko patologia baten ondorioz. Patologia horrek bizkarrezurrari (zerbikalak eta dortsalak) eragiten dio, eta min mekanikoa eta muga funtzionalak eragiten dizkio. Zazpi hilabete igaro ondoren, administrazio-prozedura bat hasi zuen ezintasunezko prestazio bat aitortzeko eskatuz, eta Gizarte Segurantzak ukatu egin zion.

Auzibidera jo eta epaitegiak demanda onartu ondoren, Gizarte Segurantzak errekurtsoa aurkeztu zuen. Auzitegi Nagusiak instantziako epaia berretsi eta gaixotasun arruntak eragindako ohiko lanbiderako ezintasun osoko prestazioa jasotzea onartu du, honako argudio hauetan oinarrituta:

• Eragiten dion endekapenezko patologia egiaztatuta dago txosten mediko baten, hainbat proba diagnostikoren eta egindako aditu-probaren bidez.
• Jasaten duen patologiak futbol profesionalaren funtsezko muinarekin bateraezina den muga globala eragiten du. Izan ere, kirol hori profesionalki praktikatzeak eskatzen ditu gehieneko errendimendu fisikoa, lehia-jarraitutasuna, inpaktuarekiko tolerantzia eta egiturazko arrisku larririk ez izatea. 
• Jurisprudentzia argia da adierazten duenean adina ez dela behin betiko zirkunstantzia kirolari profesionalen ezintasun iraunkorra aitortzeko edo ukatzeko, baizik eta egiaztatu behar dela ea gaitasuna galdu duen futbolari profesional gisa jarduteko. Nolanahi ere, kirolari profesionalen adin aktiboa atzeratzen ari da azken boladan, eta azpimarragarria da gaur egun jokalari nabarmenek jardunean jarraitzen dutela auzi-jartzailearena baino adin handiagoetan. 

Epaia bi magistratuk adostu dute, hirugarrenak boto partikularra eman duelarik. Azken horren ustetan, alde batera utzi dira erabakigarriak diren zirkunstantziak:

• Kirolari profesional baten ezintasun iraunkorra baloratzeko epaiak garrantzirik gabekotzat jo du jokalaria aldi baterako ezintasunean soilik bi hilabete pasatxo egon izana, alta eman ondoren 12 partida jokatu zituela (990 minutu), 33 urterekin erretiratu zela eta 9 hilabete geroago ezintasun iraunkorra aitortzea eskatu zuela.
• Epaiak argudiatzen du adina ez dela erabakigarria kirolari profesional baten ezintasun iraunkorra aztertzeko, eta gaiari heltzen dio soil-soilik zerbikaletako eta gerrialdeko gaitzek futbolariaren eskakizun fisikoetan daukaten eragina aztertzen.
• Azken batean: ezintasun iraunkor osoa eta biziarteko prestazioa aitortzen zaizkio lanbidean normaltasunez aritu den kirolari profesionalari, 33 urterekin borondatez erretiratu eta 9 hilabete geroago ezintasuna eskatzen duen kirolari profesionalari. Eta horrek guztiak ez du garrantzirik epaiarentzat. “Harrigarria", dio epaileak bere boto partikularrean.

Horra hor eztabaida interesgarria, bertso txikietan. Baina ez ditzagun ahaztu oinarrizko gaiak.