Bizialdi osoko prestakuntza edo ikaskuntza iraunkorrak barne hartzen ditu pertsona batek bere oinarrizko hezkuntza etapa amaitu ondoren egiten dituen prestakuntza jarduera guztiak. Ez dira nahitaez ikasketa ofizialak izan behar, baizik eta ibilbide malguak, gaitasun berriak eskuratzeko, ezagutzak eguneratzeko edo arlo pertsonal eta profesional berriak lantzeko.
Charo Ovejas EHUko bizitza osorako formakuntzako zuzendariaren hitzetan, “oinarrizko etapa amaitu ondoren, bakoitzak bere interes pertsonal, sozial edo profesionalen arabera bilatzen duen prestakuntza da”. Prestakuntza mota horrek gero eta behar handiago bati erantzuten dio: etengabe aldatzen ari den testuinguru batera egokitzea.
Ekonomia eta enpresari buruzko informazio guztia biltzen du EnpresaBIDEAren buletinak, euskara hutsean. Egunero-egunero emailean jaso dezakezu, guztiz doan, bi minutu besterik ez dituzu behar harpidetzeko. Eta proiektu hau hazten jarrai dadin lagunduko diguzu.
Zergatik indartu da ikaskuntza iraunkorra azken urteotan
Bizitza osoan ikasten jarraitzearen ideia berria ez bada ere, azken urteotan nabarmen indartu da. Teknologiaren azelerazioak, lan merkatuaren eraldaketek eta lanbide berrien agerpenak agerian utzi dute hasierako prestakuntzak izan ditzakeen mugak.
“Oinarrizko prestakuntzak ez ditu estaltzen gizartean edo teknologian gertatzen diren aldaketa handiak”, azaldu du Ovejasek. Testuinguru horretan, birkualifikazioaren kontzeptuak gero eta garrantzi handiagoa hartu du. Ez da nahikoa hasierako titulazioa: etengabe eguneratzea beharrezkoa da.
Charo Ovejas (EHU): “Oinarrizko prestakuntzak ez ditu estaltzen gizartean edo teknologian gertatzen diren aldaketa handiak”
Gainera, premia hori ez da soilik norbanakoarena. Enpresek, administrazio publikoek eta bestelako erakundeek eguneratuta dauden profilak eskatzen dituzte. “Erakundeei beren profesionalak egunean egotea interesatzen zaie”, dio Ovejasek. Horrez gain, zeharkako gaitasunak, lidergoa, komunikazioa edo talde lana, esaterako, gero eta garrantzitsuagoak dira, eta ohiko prestakuntzan gutxiago landu izan dira.
Mikrokredentzialak: ikasteko modu berria
Testuinguru horretan sortzen dira mikrokredentzialak, ikaskuntza iraunkorrerako tresna berritzaile gisa. Iraupen laburreko prestakuntzak dira, gaitasun zehatzak eta berehala aplikagarriak eskuratzeko diseinatuak.
Prestakuntza tradizionalarekin alderatuta, eskaintza itxi batetik abiatu beharrean, mikrokredentzialak eskari batetik abiatzen dira. “Pertsona, enpresa edo administrazioek adierazten dituzte beren beharrak, eta unibertsitateak horiei erantzuteko programak diseinatzen ditu”, azaldu du Ovejasek.
Beste ezaugarri nagusi bat malgutasuna da. Ez dute nahitaez aurretiko titulaziorik eskatzen, ikaskuntza emaitza zehatzetara bideratuta daude eta Europako aitortza dute. Gainera, pilagarriak dira, eta horrek aukera ematen du ibilbide pertsonalizatuak eraikitzeko.
“Pertsona, enpresa edo administrazioek adierazten dituzte beren beharrak, eta unibertsitateak horiei erantzuteko programak diseinatzen ditu”
“Ez da soilik bertaratzea; aprobetxamendu maila eta ziurtagiria ere kontuan hartzen dira”, gehitu du. Ezaugarri horien guztien ondorioz, mikrokredentzialak alternatiba erakargarri bihurtzen ari dira prestakuntza tradizionalaren aurrean.
EHUko adibideak: errealitatearekin lotutako prestakuntza
Euskal Herriko Unibertsitatea (EHU) dagoeneko hasi da mikrokredentzialen eskaintza garatzen, modu progresiboan eta inguruko beharrei estuki lotuta.
Gaur egun, nabarmenak dira arlo teknikoetako prestakuntzak, hala nola, ingeniaritza edo enpresa arloetakoak, bereziki adimen artifiziala edo jasangarritasuna bezalako gaiekin loturikoak. Hala ere, eskaintza gero eta askotarikoagoa da. “Eskari handia dago arlo soziosanitarioan”, dio Ovejasek, eta azpimarratu du osasun klusterrekin edo zerbitzu publikoekin egiten den lankidetza. Harreman horri esker, benetako beharretara egokitutako programak diseinatzen dira.
Gainera, prestakuntza horien ezaugarri garrantzitsu bat zeharkakotasuna da. “Unibertsitateko ezagutza arlo guztiekin lotzen ari dira, arlo teknikoetatik hasi eta gizarte zientzietara edo komunikaziora arte”, azaldu du.
Unibertsitatearen rola: ezagutzaren transferentzia
Eredu berri honetan, unibertsitateek funtsezko rola dute ezagutzaren transferentzian. Prestakuntza arautuaz harago, ikerketaren bidez sortzen duten ezagutza gizartera zabaltzeko gaitasuna dute.
“Unibertsitateen egitekoa da sortzen duten ezagutza gizartera zabaltzea” esan du Ovejasek. Ildo horretan, ikaskuntza iraunkorra zubi bihurtzen da akademiaren eta errealitate sozial eta profesionalaren artean.
Enpresekin eta erakundeekin elkarlanean aritzeak ez du soilik prestakuntza eskaintza egokitzen laguntzen, baita ikerketa bera aberasten ere. “Truke bat da, non denok irabazten dugun: errealitatera hurbiltzen gara eta eduki zehatzagoak eskain ditzakegu”, gaineratu du.
Etorkizuneko erronkak: konektatzea eta lankidetza
Aurrerapenak egon arren, ikaskuntza iraunkorra benetan bultzatzeko, unibertsitate sistemak hainbat erronka ditu aurrean. Nagusiena, Ovejasen arabera, errealitatearekin benetako lotura lortzea da. “Gure erronka nagusia benetan gertatzen ari denarekin konektatuta egotea da”. Horretarako, EHUk ekimenak jarri ditu abian, hala nola enpresekin egindako topaketak, prestakuntza beharrak identifikatzeko eta erantzun bateratuak diseinatzeko.
Ikuspegi kolaboratibo horrek, gainera, unibertsitatearen eta gizartearen artean historikoki egon den distantzia murriztu nahi du. “Akademiaren eta lan munduaren artean nolabaiteko urruntasuna egon da, eta orain bi aldeentzat onuragarriak izango diren sareak sortu nahi ditugu”, azaldu du.
20-30 ordu arteko “prestakuntza pilulak” gisa ulertuta, mikrokredentzialek profil anitzetara iristeko gaitasuna erakutsi dute
Bestalde, erakundea eredu hau sendotzeko lanean ari da, araudi propioak eta estrategia programak garatuz. Hasierako emaitzek, parte-hartze handiak eta eskaera nabarmenak joera aldaketa baten zantzuak ematen dituzte.
20-30 ordu arteko “prestakuntza pilulak” gisa ulertuta, mikrokredentzialek profil anitzetara iristeko gaitasuna erakutsi dute. Orain erronka nagusia sistema hau sendotzea eta ikaskuntza iraunkorra etorkizuneko unibertsitatearen oinarri bihurtzea da.