Jon Vital eta Carlos Rodriguez-Sierra (TRAK):"Ereduzko fisioterapia-klinika digitala izan nahi dugu"

Jon Vital eta Carlos Rodriguez-Sierra euskal ekintzaile gazteak dira, eta TRAK start-uparen sortzaileetako bi. Jaime Rodriguez eta Javier Crespo kideekin batera, duela bost urte inguru errehabilitazio digitaleko klinika abiatu zuten, pazienteei tratamendu osoa etxean burutzea ahalbidetzen diena. Izan ere, TRAKek adimen artifizialaren bidezko teknologia eta medikuen eta fisioterapeuten urrutiko arreta konbinatzen ditu.

Beren ereduaren berehalako arrakasta dela-eta, 3,7 milioi euroko inbertsio pribatua jaso berri dute eta, nazioarteko aseguru-etxe eta mutualitate nagusien zerbitzu-eskaintzan integraturik, azkar hedatzen ari dira Europan eta Amerikan barrena.

TRAK errehabilitazio fisikoa teknologiaren bidez eraldatzeko sortu zen. Zer arazo hautematen duzue eredu tradizionalean?

Jon Vital (J. V.): Errehabilitazio eta fisioterapia arloan kexa arrunt bat dago: pazienteak tratamendua hasi, saio presentzial guztiak eguneroko errutinan txertatzeko ahalegin handia egin, eta, azkenean, erabat sendatu aurretik uzten du. Eskala handian, arazoa ikaragarria da: errehabilitazioak osasun-gastuaren ia %25 hartzen du eta itxarote-zerrendak amaigabeak dira. Guk aukera ikusi genuen klinika etxera eramateko, zorroztasun klinikoari uko egin gabe: fisioterapeutei eta medikuei tratamendua une oro gidatzeko aukera emanez, baina teknologiaren laguntzaz pazienteak ariketak bere etxean burutuz.

Zer bilakaera izan du TRAKek sorreratik gaur egunera arte? Zein izan dira mugarri nagusiak?

Carlos Rodriguez-Sierra (C. R-S.): Funtsezko aldaketa ez zen teknologikoa izan; negozio-ereduaren mailakoa baizik. Teknologia eskaintzen hasi ginen: ariketak urrunetik ezartzeko eta haien jarraipena egiteko diseinatutako softwarea. Baina konturatu ginen tresna hutsak ez zuela pazientearen arazoa konpontzen. Beraz, zerbitzu osoa eskaintzera pasatu ginen: errehabilitazio digitaleko klinika bat, koadro kliniko propioa duena —medikuak eta fisioterapeutak—, pazientea hasieratik amaierara gidatzen eta laguntzen duena, hasierako baloraziotik alta eman arte.

Zuen negozioaren hedapena bizkor-bizkor doa.

J. V.: Bai, aseguru-etxe eta mutualitate nagusien asistentzia-zirkuituan integratu garenetik, emaitzak argiak dira: hirurehun ospitaletik gora, pazienteek burututako bi milioi ariketa baino gehiago eta 10etik 9ko gogobetetzea. Eredu horren arrakastari esker eman ahal izan dugu hurrengo urratsa: 2024an 1,3 milioi euroko hasierako txanda bat egin ondoren, 3,7 milioi euroko beste finantzazio-txanda bat itxi genuen 2026ko ekainean, nazioarteko merkatuetara zabaltzeko.

Jon Vital: "TRAKen eredu arrakastatsuari esker, ekainean 3,7 milioi euroko finantzazio-txanda itxi genuen nazioarteko merkatuetara zabaltzeko"

TRAKen berrikuntza nagusia da pazienteei aukera ematen diela errehabilitazioa etxean egiteko, jarraipen profesionala eta laguntza teknologikoa konbinatuz.

C. R-S.: Pazientearen hasierako ebaluazioan oinarrituta, talde klinikoak haren ordutegira eta eguneroko errutinara egokitutako ariketa-plana ezartzen dio. Hortik aurrera, etxean egiten ditu ariketak, adimen artifizialak denbora errealean gidatuta eta mugimenduak zuzenduta. Bitartean, fisioterapeutaren laguntza jasotzen du errehabilitazio-prozesu osoan zehar, eta medikuak haren tratamendua zaintzen du alta eman arte. Gainera, txat bat ere badute zalantzak argitzeko.

Zuen plataformak adimen eta ikusmen artifiziala erabiltzen du pazientearen mugimendua aztertzeko. Zer informazio ematen dio teknologia horrek fisioterapeutari?

J. V.: Pazientearen mugimendua aztertzen du ariketak egiten dituen bitartean. Besteak beste, exekuzioa, angeluak, errepikapenak eta mugimenduaren kalitatea monitorizatzen ditu, eta denbora errealean zuzenketak egiten. Horrela, fisioterapeutak ikus dezake pazientea benetan zenbat ari den lanean, zer bilakaera duen eta minik edo konpentsazio-mugimendurik agertzen ote den. Pazientearen kontakizunean soilik oinarritu beharrean, datuetan oinarritu daiteke erabakiak hartzeko. Teknologiak ez du tratamendua zehazten; aitzitik, informazio hobea eta aurrerapena eraginkorrago monitorizatzeko gaitasuna ematen dizkio profesionalari.

Nola diseinatzen dituzue pazienteen egoera eta beharretara egokitutako errehabilitazio-plan pertsonalizatuak? 

C. R-S.: Mediku eta fisioterapeuta banak osatutako profesional taldeak ebaluazioak eta diagnostikoak egiten ditu eta tratamendua zehazten du paziente bakoitzaren egoera, helburuak, abiapuntua eta bizi-estiloa kontuan hartuta. Zerbait espero bezala ez doanean, adimen artifizialak detektatu egiten du eta profesionalari abisua ematen dio. Irizpide klinikoa gizaki baten esku dago beti.

Carlos Rodriguez-Sierra: "Teknologiak ez du tratamendua zehazten; aitzitik, informazio hobea eta aurrerapena eraginkorrago monitorizatzeko gaitasuna ematen dizkio profesionalari"

Duela gutxi 3,7 milioi euroko finantzaketa-txanda itxi duzue. Zer arlotan inbertituko duzue? 

J. V.: Inbertsio horrek gure enpresaren etorkizuna markatu du: dagoeneko funtzionatzen duen eta arrisku klinikoak zein aseguru-arriskuak hobekien ulertzen dituztenek balioztatu duten eredu bat eskalatuko dugu. Kapitala lehentasunezko hiru arlotara bideratuko dugu: nazioarteko hedapena, Europan zein Latinoamerikan zeharrekoa; indartze operatibo eta arautzailea, aseguru-etxe eta ospitale talde handiek eskatzen dituzten datuen segurtasun-, zibersegurtasun- eta betetze-arauak finkatzeko; eta adimen artifizialean lidergoa hartzea, pazientearen esperientzia eta barne-prozesuak hobetzeko.

TRAK hazten doan heinean, nola ari zarete aurre egiten zerbitzuaren kalitatea mantentzeko erronkari?

C. R-S.: Benetan garrantzitsua dena kanporatu gabe. Geure koadro klinikoa nominan dugu, protokolo definituak ditugu, CE zigilua eta emaitza-metrikak, etengabe zaintzen ditugunak. Estandar horien gainean eskalatzen dugu, ez haien kontura. Eta hor teknologiak gure alde egiten du: adimen artifizialari esker, profesional bakoitzak paziente gehiago monitoriza ditzake arretaren kalitatea murriztu gabe, saio bakoitzeko datuak dagoeneko antolatuta iristen zaizkiolako.

Posizio sendoa lortu duzue errehabilitazio fisiko digitalaren arloan. Zein da zuen hurrengo erronka? TRAKek osasun digitalaren bilakaeran zer rol betetzea nahi zenukete? 

J. V.: Berehalako erronka nazioartera zabaltzea da, betiere estandar klinikoari eutsiz. Hau da, %100 digitala den errehabilitazio fisikoa sektoreko estandar gisa finkatzea, ez alternatiba gisa. TRAK erreferentziazko fisioterapia-klinika digitala izatea nahi dugu, eta osasun digitala zorroztasun klinikoarekin lotzen laguntzea, emaitza frogagarrien bidez.