Ibai da Netflix berria (telebistaren zoritxarrerako)

Sarean bideoak egiten hasi nintzenean, proba txikiak ziren, asmakizunak. Izan ere, ez zegoen YouTuberik ere, eta lau frikiok (lau friki ginen eta) elkar ezagutzen genuen. Urteen buruan, masa herrikoien etorrerarekin, eduki-sortzaile askoren ametsa telebistara jauzi egitea eta norbere programa izatea zen. Zerrendan check egin eta nik ere egin nuen. Garai hartan, telebistara jauzi egitea erabateko arrakastatzat jotzen zen: zure izena zeraman programa propio batean agertzea, plataforma handi batean atal propioa izatea, saio bat aurkeztea edo erakustea gelan kamera aurrean egiten zutenak funtzionatzen zuela fokoak, erregidoreak, ekoizpena, green room bateko gazta-ogitartekoak eta programazio-parrilla zituen plato batean ere. Telebista zen arrakasta finkatzen zen lekua. Internet, hasierako harrobia. Izan ere, gaur egun ere hala da neurri handi batean, eta hori da 3Cati egiten zaion kritiketako bat, ez baitu %100ean kontuan hartzen beti katalanezko eduki-sortzaileak kontratatzeko.

Urteen buruan, telebistek deskubritu zuten gazteek jada ez zituztela kontsumitzen (hara, ustekabea!), eta zeuden lekura haien bila joatea erabaki zuten. YouTubeko kanalak ireki zituzten, Twitchekin esperimentatu zuten, sortzaile ezagunak fitxatu zituzten eta haien hizkera, estetika eta, askotan, audientziak bereganatu zituzten. Digitalak zirela irudikatu nahi zuten, telebista izateari utzi gabe.

Aste honetan beste urrats bat egin dugu, iragarri baita Netflixek Ibai Llanos-en La Velada del Año eskainiko duela 2027, 2028 eta 2029ko edizioetan. Eta mugimenduak irakurketa interesgarria du: plataforma jada ez da mugatzen interneten arrakasta duen sortzailea fitxatzera; bere ekitaldi handiak sortzeko gai den ekosistema batean sartu nahi du. La Veladak Ibai Llanosena izaten jarraituko du, baina eduki-plataforma itxi batera pasatuko da.

"Plataforma jada ez da mugatzen interneten arrakasta duen sortzailea fitxatzera; bere ekitaldi handiak sortzeko gai den ekosistema batean sartu nahi du"

Testuingururik ez duenarentzat, La Velada 2021ean hasi zen Bartzelonako kontzertu-areto batean. Ideia eduki-sortzaileen arteko boxeo-borrokak antolatzea eta Internet bidez igortzen. Pum! Baina Ibaiek eraiki duena sareetako ospetsuak elkarri muturrak hausten ibiltzen diren kirol-lehiaketa amateur bat baino askoz gehiago da; norgehiagoka, narratiba, musika, komunitatea, zuzenekoak eta ikusmin digitala bertaratze presentzial bihurtzeko aparteko gaitasuna uztartzen dituen ikuskizun hutsa da.

Netflixek emandako datuen arabera, 2025ean egindako bosgarren edizioak 9,3 milioi aldi bereko ikus-entzuleko gailurra lortu zuen. Konpainiak adierazi duenez, batez besteko audientzia 2021eko milioi bat ingurutik 2026ko sei milioi baino gehiagora igaro da.

Progresioa ikusgarria da. Ikus-entzule gazte eta digital bati lotutako ingurune batean jaiotako hark Estatuko estadiorik handienetako batzuk betetzen amaitu du, adin guztietako ikus-entzuleekin, baina bereziki oso gazteekin. La Veladak entretenimendu-enpresa askok bilatzen dutena lortu du: komunitate bat audientzia masibo bihurtzea, eta audientzia masibo bat jendeak zuzenean bizi nahi duen ekitaldi bihurtzea. FOMO.

Enpresa-ikuspegitik, Ibaiek ez du kate batek saio bat eskatzeko zain egon beharrik izan, ezta aldez aurretik zegoen telebista-formatu batera egokitu beharrik ere, epe eta kontratuekin. Proposamen propioa garatu du, bere marka eraiki du, komunitate bat mobilizatu du eta urtez urte ikusmina sor dezakeela erakutsi du, zenbakietan haziz.

Balioa ez dago emanaldia ikusten duen jende kopuruan. Balioa da nortasun propioa duen ekitaldi ezagungarri bat sortu izana, eta urtero bi ospetsu amateur elkarri muturrak nola hausten ibiltzen diren ikustera itzultzen den komunitate bat izatea.

Orain atzera goaz.

Denbora luzez, ikus-entzunezkoen industriak talentu eta proiekzio kontu gisa interpretatzen zuen sortzaileen arrakasta. Youtuber batek milioika jarraitzaile pilatzen bazituen, hurrengo urratsa telebista iristea, bera fitxatzea, saio bat ematea eta bere komunitatea telebistara erakartzea zen... baina bere komunitateak ez du telebista ikusten. Eta prentsa-oharren mailan funtzionatzen zuen, baina ez zuen funtzionatzen "ikusleak bereganatzearen" mailan.

Interneten komunitate bat izatea eta entretenimendu-formatu bat eraikitzen jakitea bi gauza desberdin dira. Sortzaile bat ezaguna izan daiteke ospe hori bere kanaletik kanpo produktu jasangarri bihurtzea lortu gabe. La Veladak, ordea, Ibairen figuratik harago jo du: marka, ekoizpen, parte-hartzaile, narratiba eta bertaratze-dimentsio propioak dituen hitzordua da. Bihar Ibai joan eta Jordi Wild jartzen badute ere, formatuak aurrera egiten jarrai dezake.

"Interneten komunitate bat izatea eta entretenimendu-formatu bat eraikitzen jakitea bi gauza desberdin dira"

Netflix apustua egiten ari da deialdi-ahalmena duela dagoeneko erakutsi duen eta publikoarekin harreman zuzena garatu duen ekitaldi baten alde, aurrean Interneteko zein famatutxo jartzen duen gorabehera.

Desberdintasuna nabarmena da. Lehenengo ereduan, ohiko hedabideak sortzailea bere sisteman txertatzen du berme gisa. Bigarrenean, plataforma global batek beste ekosistema batean jaio, hazi eta bere publikoa aurkitu duen formatu baten banaketan parte hartzen du. Eta bihar badoa eta berriro Twitchera joaten bada, formatuak aurrera jarraituko du. Irudikatzen al duzue La Travessa 3Catena izan beharrean Laura Escanesena izatea, eta bihar Filminen berdin-berdin ikusi ahal izatea? Edo La Turrak Evarengandik ihes egin eta Radio Primavera Soundera joatea?

Norabide-aldaketa bat da, eta ikasgai bat kanal berriak zaharren estrategiaren hedapen soiltzat jotzen dituen edonorentzat.

Netflixek ez du erakutsi behar ikus-entzunezko edukia ekoizten badakiela; ERREGEAK dira La Casa de Papel, El juego del calamar, Stranger Things, The Crown edo Los Bridgerton bezalako frankiziekin. Horrelako eragiketa batekin bilatzen duena zera da: finkatutako komunitate batera sartzea eta une jakin batean kontzentratzen den erakarpen-gaitasuna lortzea, ekintza soil batetik harago doan esperientzia baten inguruan; babesleak edo iragarkiak daude, eta negozio-ereduak areagotu egiten ditu horiek.

Arretaren aldetik guztiz gainezka dagoen merkatu batean, horrelako zuzeneko handiek hitzordu partekatu bat eskaintzen dute. Jendeak ez du soilik gertatzen ari dena ikusi nahi, baizik eta gertatzen denean ikusi, kideekin iruzkindu eta elkarrizketa kolektiboaren parte izan. Zuzenekoak izaten jarraitzen du esperientzia bakanetako bat milioika pantaila indibidual ekitaldi berean bihur ditzakeen ikus-entzunezko. Ohean bakarrik kontsumi zitekeen une bat izatetik, mundu osoko milioika lagunen dantza bat izatera pasatzen da.

"Jendeak ez du soilik gertatzen ari dena ikusi nahi, baizik eta gertatzen denean ikusi, kideekin iruzkindu eta elkarrizketa kolektiboaren parte izan"

La Veladarentzat, akordioak atea irekitzen dio hazkunde-fase berri bati. Netflixentzat, bere katalogora berezko komunitate eta ibilbidearekin datorren formatu bat txertatzea dakar. Iragarpenak ez du uzten jakiten zein diren akordioaren baldintza ekonomikoak (ordaindu omen diren ia 30 milioi euroez harago), nola banatuko diren diru-sarrerak, ezta audientzian zer eragin izango duen ere. Gaur egun, ekitaldi digital handiek nahikoa balio lortu dute plataforma global batek horietan modu protagonistan parte hartu nahi izateko.

Amaitzeko: lehen, sortzaile digital baten arrakasta telebistara jauzi egiteko zuen gaitasunaren arabera neurtzen zen. Geroago, telebistak Interneteko arrakasta beren kanaletan errepikatzen saiatu ziren. Orain, Netflixek fenomeno bihurtzeko bi gauza horietako bat bera ere behar izan ez duen ekitaldi bat eman nahi du.

Telebista ez da hil, eta enpresa guztiek ez dute Ibai imitatu beharrik. Balioa komunitate batekin harreman zuzena eraikitzeko eta hori produktu kultural ezagun bihurtzeko gai direnen aldera lerratu da; jarraitutasuna duen eta ikusleak erakartzeko ahalmena duen produktu batera, hain zuzen ere. Hori da akordioaren benetako balioa, eta zartaginari kirtenetik Ibaiek heltzen dio.

Ibairen arrakasta handia da Netflixek berdin baten moduan begiratzea lortu izana, eta Netflixek igortzea merezi duela uste duen zerbait eraiki izana.

Duela urte batzuk esan balidate sarean edukiak egiten jarraitu izan banu agian Netflixek 30 milioi euroko akordioa itxiko zuela nirekin, agian edukiak egiten jarraituko nuke. Negozioa ez da edukiarena, komunitate-gaitasunarena baizik. Eta hori banuen jada. Dohakabea ni, eta nire hipoteka.